niedziela, 23 listopada 2025

WSPOMNIENIE o WANDZIE

To właśnie dzisiaj przypada 45. rocznica śmierci Babuni Wandy. Może właśnie dlatego przyszedł czas refleksji i wspomnień. Jako wnuczka Wandy Niedziałkowskiej-Dobaczewskiej w latach 2017-2025 pozwoliłam sobie przypominać Jej twórczość literacką. Zaczęło się spotkaniem w Domu Kultury "Orion" w Bydgoszczy, kiedy zostałam przyjęta do Związku Literatów Polskich. To właśnie wtedy dr Dariusz Tomasz Lebioda zobowiązał mnie do pielęgnacji pamięci Jej wieloletniej twórczości i działalności w strukturach ZZLP jeszcze w Wilnie, jak również powojennego Stowarzyszenia. 

Filmik z pierwszego spotkania w Salonie Literackim Klubu Oriona, 23 luty 2017, p.t. „Pokochały Pałuki”(było to rozpoczęcie wspomnień o Wandzie Dobaczewskiej).

Filmik z podsumowania w Kujawsko-Pomorskim Centrum Kultury w Bydgoszczy, "Tobie Wando", z okazji 130. rocz. ur. Wandy, 24 sierpnia 2022 https://www.youtube.com/watch?v=qrN93Rq8NYc&t=2s

Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk wykazał 18 pozycji przedwojennych Wandy (do 1938) i 6 audycji radiowych Wandy Dobaczewskiej a w latach 1946-1980, 12 pozycji, BAJKI (adaptacje radiowe i telewizyjne bajek)
Można to odszukać w zakładce: "Polscy pisarze i badacze literatury XX i XXI wieku"

W tych ostatnich latach udało mi się również opublikować dla Babuni:
· dwa reprinty tomików poetyckich Wandy z 1920„Na chwałę słońca”(2020), 
i z 1932„Nasza dola” (2021)
· dwie moje autorskie publikacje: „Wiersze z żywego drzewa” (2017 i 2018 + audiobook), 
i „Tobie Wando” (2023) wyd. Żnińskie Tow. Kultury)
· opracować filmik z 2017 (na 125 ur.) 
      https://www.youtube.com/watch?v=GOAKfmf9CT8
· współorganizować bydgoskie obchody rocznicowe Wandy D., (125 i 130 urodziny, 40 rocznica śmierci)

Dwie audycje w Radio PIK (rozmowa z panią Ewą Dąbską):
- kawiarenka literacka, 30XI 2021 https://www.radiopik.pl/121,431,30-listopada-2021
- literackie spotkania z 7 lutego 2018 https://www.radiopik.pl/119,165,luty&sp=1

Przy współpracy z WiMBP Bydgoszcz zainicjowałam:
- Ogólnopolski Konkurs Literacki im. Wandy (odbyło się już 5 edycji)
- Bydgoskie Środy Literacki 40 spotkań (5 prowadzonych przeze mnie) potem Alinka Rzepecka
- udostępnienie cyfrowo przez bibliotekę: 
„Tam gdzie się serca palą” (1938) 
i „Na chwałę słońca” (1920)

Współpracowałam przy publikacji materiałów biograficznych:
- Barbara Filipiak „WD Droga do Żnina” Żnin (2017)
- „ Wanda Niedziałkowska-Dobaczewska, wileńskie konteksty i materiały źródłowe” dr Maria Kowerko-Urbańczyk Wydz. Filologiczny UB, naukowa seria wydawnicza, Białystok (2022)
- wznowienie: „Kobiety z Ravensbrück” (2020) i „Ravensbrück, społeczeństwo nie z tej ziemi” (2021) wyd. MIREKI Kraków
Film TVP Bydgoszcz o Wandzie z cyklu „Małe miejscowości wielcy ludzie” Urszuli Guźleckiej IX 2022

Uczestniczyłam również w:
- w odsłonięciu muralu w bibliotece w Rogowie (w 2024)
- w dwóch spotkaniach autorskich w Rogowie
- spotkanie w UTW w Żninie "Babcia i wnuczka", Biblioteka w Żninie "Powrót do korzeni"
- w corocznych spotkaniach w Szkole Podstawowej im. Wandy Dobaczewskiej w Gąsawie 
- w jury powiatowego konkursu plastycznego "Złota studzienka" w Szkole Podstawowej w Lubostroniu
-----------
Szkoła w Gąsawie przygotowuje cały projekt wspominający twórczość Wandy. Właśnie dzisiaj ukazał się pierwszy odcinek na stronie Szkoły:

piątek, 21 listopada 2025

Harcerski listopad

21 listopada
– 
zbiórka alarmowa, wyjazd do Pólka i posadzenie trzech dębów dla upamiętnienia naszych zasłużonych instruktorów. Ponieważ wśród nich był również dh hm. Marian Ogórkiewicz, pozwoliłam sobie na chwilę wspomnień „wspólnej harcerskiej drogi”. To właśnie za Jego czasów w Hufcu ZHP Żnin składałam swoje zobowiązanie Instruktorskie, jak również zdobywałam pierwsze stopnie. Zabrałam ze sobą swoją harcerską i instruktorską książeczkę jako historyczne potwierdzenie tego wydarzenia. Książeczki mają ponad pół wieku. Są więc prawdziwymi pamiątkami historycznymi, kiedy to jeszcze działał Hufiec Żnin im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich. Mój udział w zbiórce był możliwy dzięki Tereni (naszej zastępowej), która przyjechała po mnie i odwiozła mnie domu. Był to piękny, wspomnieniowy i sentymentalny piątek. Jak wspaniale wyrwać się z miasta na łono natury, pochodzić po lesie, pośpiewać harcerskie piosenki, nie wspominając o wspólnej kawie i sadzeniu drzewek.

15 listopada miałam przyjemność uczestniczyć w "Święcie piosenki patriotycznej i harcerskiej" w Muzeum Ziemi Szubińskiej organizowanej przez Referat Seniorów Chorągwi Kujawsko-Pomorskiej ZHP a także Muzeum w Szubinie i Szubiński Krąg Seniorów. Obecni byli przedstawiciele władz miasta i naszej Chorągwi. Nasze spotkanie z patriotycznymi i harcerskimi piosenkami wzbogacił swoimi głosami Chór im. św. Jana Pawła II w Szubinie. Było bardzo sympatycznie i patriotycznie. Radosne śpiewogranie zostało zakończone wspólnym obiadem (i to bezglutenowym!).

 

11 listopada jak co roku wraz Kręgiem Seniorek "Wędrowniczki po Zachodnim Stoku" złożyłyśmy kwiaty i znicze pod pomnikiem prezydenta Bydgoszczy Leona Barciszewskiego, który wraz z 18 letnim synem został "rozstrzelany w trybie doraźnym "11 listopada 1939 roku. Wzięłyśmy również udział w obchodach Dnia Niepodległości na Starym Rynku w Bydgoszczy w gronie zuchów, harcerzy i instruktorów Hufca ZHP Bydgoszcz Miasto. Potem trzeba było wracać do domu na rodzinne świętowanie. Miło, że mogłam skorzystać z pomocy Halinki, która dowiozła mnie do domu.














sobota, 8 listopada 2025

W listopadowym nastroju

Wprawdzie to już kalendarzowa jesień, nadal jednak jest dobry czas na spacery w słoneczne popołudnie. Wyjątkowo pogodnie zaczął się listopad. Dawno nie było tak dobrej pogody na Wszystkich Świętych, Można było poodwiedzać groby bliskich, pozapalać znicze i podzielić się kwiatami wyhodowanymi, jak co roku, przez Janka. Cały tydzień dopisała piękna pogoda. A dzisiaj zaplanowany wyjazd na 60-te urodziny do Małgosi.

Dobrze, że zdarzają się miłe chwile i życzliwi ludzie, którzy pomogą w dotarciu na miejsce. 

Przypomniał mi się wiersz sprzed pięciu lat:













 

piątek, 31 października 2025

Ostatni dzień października


Jutro Dzień Wszystkich Świętych, pojedziemy na groby najbliższych. Już tradycyjnie zapalimy znicze, pogrążymy się w zadumie wspominając tych, których nie ma już wśród nas. Czas na jesienne podsumowanie i wspominanie...
Z ostatnich październikowych spotkań, które warto zapamiętać to:

- 24  października - wspólne październikowe świętowanie u Sowy (moje, Tereni i Marleny). Stało się już pewną tradycją, że spotykamy się w październiku i wspominamy nasze  wspólne spotkania i znajomości, które trwają już ... ocho! nawet pół wieku. Niech ta tradycja trwa jak najdłużej!

- 25 października Immersyjna wystawa VanGogh& Friends w Myślęcinku. Bardzo ciekawe przeżycie z wieloma bodźcami. Dobrze, że można było posłuchać i poczuć ten klimat impresjonizmu. Wielkie podziękowania dla Małgosi, która przyjechała po mnie i zapewniła mi nie tylko transport, ale również wspaniałe towarzystwo.
To również dzień urodzin Asi, które obchodziliśmy wirtualnie. Może już kolejne będziemy obchodzić wspólnie. Wysłałam kartkę z życzeniami "Może już ostatni raz wysyłam życzenia nad morze..."

- 27 października - kolejne spotkanie w Dyskusyjnym Klubie Książki Mówionej. Tym razem czytamy (słuchamy) "Tańczące żurawie" Urszuli Jasik i " Szkody" Hani Hoffman. Lekkie lektury o poszukiwaniu szczęścia i o przemijającym czasie. Muszę poszukać czegoś mocniejszego i głębszego. Ostatnio mocno zanurzyłam się w poezji Adama Zagajewskiego - to jest pióro! 

- 30 października - gorące przygotowania do nadchodzących świąt. Zbliżający się listopad to kolejne daty, kolejne rocznice. Uzupełniłam nasze drzewo genealogiczne o nadchodzące urodziny i rocznice śmierci. To tak dla potomnych... 




wtorek, 21 października 2025

I DZIEŃ I NOC JEDNO MGNIENIE

W ostatnich tygodniach sporo się działo: 

Kolejne spotkanie w bibliotece, w ramach Dyskusyjnego Klubu Książki Mówionej, Tym razem zabraliśmy się za czytanie/słuchanie o Marii Konopnickiej. Książka Doroty Pomińskiej „MARIA, DZIESIĘĆ DNI Z ŻYCIA KONOPNICKIEJ, którą czyta Ilona Chojnowska. Dobra pozycja i sporo ciekawych faktów z życia pisarki. Ciekawa będzie dyskusja.
Z życia literackiego we wrześniu warto przypomnieć spotkanie z Zanussim w „Orionie”, o którym pisałam na początku września. Ominął mnie tym razem Bydgoski Trójkąt Literacki i Biesiada Poetycka, szkoda ale zdrowie ważniejsze, musiałam trochę zwolnić. Byłam też w ARCE na poezji śpiewanej i na spotkaniu ze Sławomirem Wilkiem. Bardzo ciekawe spotkanie o Jego ostatniej biografii „JEDYNA”. We wrześniu zaliczyłam też szpital i przyjazd rodzinki. Miła niespodzianka i przyjemność kiedy byliśmy, chociaż przez chwilę, razem. 

Z bydgoskich wydarzeń to jeszcze uroczyste otwarcie Muzycznej Akademii w Bydgoszczy. Wybrałyśmy się z Asią na drzwi otwarte, ale tasiemcowa kolejka i paskudna pogoda nas wystraszyła. Poszłyśmy sobie na obiad i ze spokojem zrobiłyśmy ładny spacerek. To była udana niedziela. W październiku czekało nas jeszcze trochę ciekawych spotkań. Jednak szkoda, że Asia musiała jeszcze wracać do Anglii i prawdopodobnie wróci dopiero w grudniu. Zobaczymy! Najważniejsze jednak by była to Jej decyzja.

Październik, jak zwykle urodzinowo. Toteż ominęła mnie kolejna Bydgoska Środa Literacka, która została przełożona właśnie na 15 października. Z wielu spotkań musiałam zrezygnować ze względu na badania i pewne komplikacje po…
Udało mi się jednak dotrzeć do Gąsawy, gdzie tamtejsza szkoła realizuje nowy program związany z Wandą i chciała przeprowadzić wywiad z wnuczką. Śmiałam się, że wnuczka jest starsza od babć uczennic, które przeprowadzały wywiad. Całość jednak przebiegła bardzo sympatycznie i miałam jeszcze okazję wstąpić do Żnina, spotkać się z Jolą i odwiedzić groby. Przecież to już zbliża się listopad wielkimi krokami.

Z ostatnich, październikowych wydarzeń to jeszcze kolejny konkurs recytatorski, organizowany (już po raz drugi) przez Bibliotekę „Śródmieście” i Stowarzyszenie SLAVOS (Słowiańska Pracownia Kultury i Dialogu), który tym razem odbywał się w Młynach Rothera pod hasłem „I dzień i noc i mgnienie”. Była to prezentacja poezji ukraińskich poetów przez młodzież szkół średnich w języku polskim i ukraińskim. Miałam przyjemność zasiadać w jury i było to bardzo ciekawe doświadczenie.

niedziela, 19 października 2025

ROZMOWY Z POETAMI

Dzięki pomocy mojego "Dobrego Ducha" udało mi się zebrać adresy do wywiadów z bydgoskimi pisarzami, które od pewnego czasu przeprowadza Krystian Kajewski. Warto do nich powrócić w wolnej chwili i posłuchać co ciekawego mieli do powiedzenia. Filmiki na profilu: RAYUELA  @alicjakaminska514, można oglądać pod adresem: 
ROZMOWY KRYSTIANA KAJEWSKIEGO z bydgoskimi pisarzami nagrywane przez Alicję Kusek

(uzupełnione od 5 października)

https://www.youtube.com/watch?v=HzYnYABpmV0
Jarosław Jakubowski 22 XI 2025 (uzupełnione)

https://www.youtube.com/watch?v=ePBGCVClEmY
Bogdan Kozłowski 15 XI 2025 (uzupełnione)

zebrane do 5 października 2025

https://www.youtube.com/watch?v=Tfva9Epx5_k
z Wiesiem Marcysiakiem 5 X 2025

https://www.youtube.com/watch?v=tpRrIFsz1bk
z Markiem Szypulskim (Podborskim) 4 X 2025

https://www.youtube.com/watch?v=-teGTQeqjCU
z Grzegorzem Musiałem cz.1, 3 sierpnia 2025
https://www.youtube.com/watch?v=5Outw9IdMqE&t=2s
z Grzegorzem Musiałem cz. 2, 9 sierpnia o Ginsbergu
https://www.youtube.com/watch?v=Y8_z0eN1oRw
rozmowa Kajewskiego z Musiałem z dn 16 listopada 2025
https://www.youtube.com/watch?v=cpNeQ-lG4hY
dalszy ciąg rozmowy z Musiałem 16.XI. 2025

https://www.youtube.com/watch?v=H6CYO6emZ7I
z Markiem Siwcem cz. 1
https://www.youtube.com/watch?v=nnGV9yRGK1w
z Markiem Siwcem cz. 2
https://www.youtube.com/watch?v=XIdJTw5D9CM
z Markiem Siwcem cz. 3

https://www.youtube.com/watch?v=jRuPtcn3FII
ze Stefanem Pastuszewskim 26 IV 2025
https://www.youtube.com/watch?v=JW70SuscaWU
ze St. Pastuszewskim 22 II 2025

https://www.youtube.com/watch?v=T91hu3iknp4
z Jolantą Baziak z 11 maja 2025

https://www.youtube.com/watch?v=ZJNRnV-9CIY
z Bartkiem Siwcem 2025

https://www.youtube.com/watch?v=2rJM5YyqFIU
z Aliną Rzepecką 2025

https://www.youtube.com/watch?v=T6QCvnORJCw
z Lucyną Siemińską V 2025

https://www.youtube.com/watch?v=blrs8Ozkq2k
z Juliuszem Rafeldem 2025

https://www.youtube.com/watch?v=tOggSWAqv6k&t=848s
z Jolą Sztejką VI 2025

https://www.youtube.com/watch?v=1xZdmL7P4iw&t=3015s
z Jarkiem Jackiewiczem 6 IV 2025

https://www.youtube.com/watch?v=HlAdW1zIklw
z Olą Brzozowską 16 III 2025

https://www.youtube.com/watch?v=DuK_u-0RD54&t=431s
z Michałem Rusinkiem, MCK V 2025

https://www.youtube.com/watch?v=Yun4sAoWmo4&t=365s
z Heleną Skonieczką „Rozkwita pamięć pomiędzy wierszami”

https://www.youtube.com/watch?v=5M_pKZNrqpU
w Myślęcinku z Alicją Dużyk
https://www.youtube.com/watch?v=jMGJelngMHk
z Ryszardem Częstochowskim rozmawia K. Kajewski 2024
https://www.youtube.com/watch?v=Rtlspb7rtS8
z Ryszardem Częstochowskim ponownie X 2025

sobota, 11 października 2025

Wrześniowo i mundurowo



Kilka spotkań harcerskich, które wynagrodziły mi "bezzłazowy sierpień". 

To prawda, że ominęły mnie letnie wyjazdy, jednak wrzesień zaczął się już aktywnie i jubileuszowo. 

80-te urodziny Marii obchodzone były bardzo uroczyście przy wspólnej kawie, harcerskich śpiewach, z uroczystą mszą św. zakończone wspólnym ogniskiem.  Było nas sporo i było wesoło. Drzewianowo może być dumne z takiej mieszkanki. Po kilku dniach pojechaliśmy do Szubina, gdzie w tamtejszej bibliotece, w ramach Tygodnia Kultury Chrześcijańskiej prowadziłyśmy spotkanie/zbiórkę o bł. ks. phm. Stefanie Wincentym Frelichowskim - Patronie Polskiego Harcerstwa. No i jeszcze wyjazdowa zbiórka Referatu Seniorów ZHP po ziemi koronowskiej, zakończona instruktorską naradą w Pólku. 

Szkoda, że nie starczyło mi sił na Dzień Polskiej Harcerki, którą obchodziłam już tylko wirtualnie. Wyskoczył mi tętniak po koronografii i zostałam znowu unieruchomiona na kilka dni.




 


niedziela, 7 września 2025

Spotkanie z Krzysztofem Zanussim

Sześć lat temu, dokładnie 3 września 2019 roku, gościliśmy w Bydgoszczy pana Krzysztofa Zanussiego i Barbarę Gruszkę-Zych. Było to niezapomniane spotkanie w Domu Kultury „Orion”, które zostało utrwalone przez Janka filmikiem:

Wczoraj, po raz kolejny mogliśmy się spotkać z tymi bohaterami i wysłuchać ciekawych refleksji związanych z wydaniem kolejnej, nowej książki o panu Krzysztofie „Zanussi przez przedmioty”. 
W tym samym miejscu, jednak w innej scenerii i jak zwykle w niezapomnianym klimacie. Gospodarze dopracowali każdy szczegół spotkania, by zarówno goście, jak i uczestnicy spotkania poczuli się jak na prawdziwej uczcie duchowej.

Muzycznie, bardzo mile, zaskoczył nas pan Artur Grudziński prezentując fragmenty muzyczne z filmów Zanussiego we własnym opracowaniu i wykonaniu.

Ciekawą dyskusję poprowadził prezes bydgoskiego oddziału ZLP, Dariusz Tomasz Lebioda, który również przygotował dla naszych gości specjalne odznaczenia wręczone na zakończenie spotkanie. Był to Laur Artystyczny św. Michała Archanioła dla pana Krzysztofa Zanussiego i nagroda literacka im. Klemensa Janickiego JANICIUS dla Barbary Gruszki-Zych.

Każdy miał możliwość zadania pytania, zakupienia egzemplarza nowej publikacji, zdobycia autografu, czy zrobienia sobie zdjęcia z bohaterami spotkania.

Fotorelacja ze spotkania z Krzysztofem Zanussim, które odbyło się w ramach Salonu Literackiego Oriona, połączone z promocją książki/albumu Barbary Gruszki-Zych i Grzegorza Lityńskiego pt.: "ZANUSSI PRZEZ PRZEDMIOTY" można obejrzeć na stronie: