coraz bliżej święta

 

Grudniowy online

Dalej zamknięci! Tylko krótki spacer i resztę życia trzeba sobie organizować w zaciszu domowym.  Coraz więcej dzieje się w wirtualnym świecie. Wszystkie wydarzenia kulturalne też się tam przeniosły. Dziennie biorę udział w kilku ciekawych spotkaniach. Nie jest to tak samo jak bezpośredni udział, nie czuje się widowni-odbiorców, ślęczy się samotnie przed monitorem, na którym ukazuje się główny bohater i którego można wysłuchać. Trzeba jednak przyznać, że są to nowe, może nawet większe, możliwości. Nie uczestniczyłabym w wielu takich spotkaniach, z których mogłam skorzystać drogą Internetową. Tylko w grudniu zebrało się tego sporo, co zebrałam w krótkim filmiki, ale październik i listopad też już obfitował.

Z naszych bydgoskich spotkań, które udało mi się obejrzeć (czyli uczestniczyć) to trzy listopadowe spotkania w „Salonie Literackim” klubu ORIONA

- z Marią Chilicką (2 XI)

- Dariuszem Tomaszem Lebiodą (23XI)

- Ryszardem Długołęckim (27XI)

W Kawiarni Literackiej KSM Modraczek

- 132 spotkanie z Heleną Skonieczką (czyli ze mną)

- 133  z poezją świąteczną i dodatkową niespodzianką

W Kujawsko Pomorskim Centrum Kultury – kultura w zasięgu

  wykłady, podcasty, multimedia

- „Małych serc bicie – miasta województwa kujawsko-pomorskiego”

- E-Biblioteka Seniora – Poranna kawa (w poniedziałki)

- Spotkania z historią u Hoffmana (KiDN)

- Rok 2020 rokiem Ferdynanda Ruszczyca

W Miejskim Centrum Kultury  „Agora-Nestora”

- Bydgoskie rodziny szyperskie (Adam Gajewski)

-Symbolika karawaki  (dr Szymon Godziemba-Trytka)

- Zdarzyło się w Bydgoszczy – koncert online

W Filharmonii Pomorskiej

- Muzyczne Abecadło

- Andrzejki i Barbórka z Andrzejem Niesiołowskim

- koncert z okazji  250. rocznicy urodzin Mistrza Beethovena

- przygotowania do „ Kolędo Nocki” po 40. Latach

- świetne spotkanie dyrektora Macieja Puto w Radio PIK i Kasią Rodziewicz

Biblioteka Wojewódzka w Bydgoszczy

Spotkania w ramach Dyskusyjnego Klubu Książki

- Kasper Bajon (9XI)

- prof.dr hab. Marcin Jacoby (17XI)

- Ludwika Włodek (20XI)

- Marta Guzowska (26XI)

- Robert Makłowicz (9XII)

- Ewa Wachowicz (14XII)

- ogłoszenie I Ogólnopolskiego Konkursu Literackiego im. Wandy Dobaczewskiej (23 listopada)

Audycje Radia PIK

- PIK-owa Kawiarenka (każdy wtorek od 20-tej, Ewa Dąbska)

- Historie życiem pisane (soboty od 16-tej reportaże – Michał Słobodzian)

- porozmawiajmy o kulturze (soboty od 15-tej Iwona Muszytowska-Rzeszotek)

Najchętniej uczestniczyłam w spotkaniach Biblioteki w Barcinie

W ramach projektu: „Historie życiem pisane – o biografiach w bibliotece” część spotkań w 2020 r. to były transmisje na żywo przy użyciu aplikacji do wideokonferencji Zoom. Spotkania prowadziła dyrektor barcińskiej książnicy – pani Grażyna Szafraniak. W formie online obejrzałam 3 spotkania:

- z Jakubem Skworzem „Historia Adama Mickiewicza – Czego można nauczyć się od wieszcza 220 lat po jego narodzinach?” (25XI)
- z Magdaleną Grzebałkowską „Opowieści o życiu księdza Jana Twardowskiego, Beksińskich i Komedy” (26XI)
- z Ewą Nowak „Prawdziwe życie bohaterów moich powieści” (2XII)
- z Małgorzatą Jarocińską „Zwyczajne kobiety okresu międzywojennego” (9XII), spotkanie to było transmitowane już na żywo z biblioteki, podobnie jak podsumowanie konkursu Gwary Pałuckiej – Ocalić od zapomnienia (12XII)


Ciekawy też był cykl spotkań „BiblioPrzetrwalnik" w Barcinie

1. spotkanie z Panią Nell Polgert-Martwijczuk (10XI)
2. spotkanie z Panią Zofią Jesionowską (17XI)
3. spotkanie z pisarką Wiolettą Piasecką (24XI)
4. spotkanie z Kierowniczką Środowiskowego Domu Samopomocy w Barcinie
Agnieszką Kaniuka (1XII)
5. spotkanie z Panią Katarzyną Rodziewicz (8XII)
6. spotkanie z Mirosławem Binkowskim (15XII)

Jest to biblioteka, która po raz kolejny okazała się najlepsza w naszym województwie a trzecia w Polsce. Prowadzi dużo ciekawych inicjatyw i potrafi zachęcać swoich czytelników do żywego uczestnictwa w kulturze. A nie jest to łatwe, zwłaszcza w obecnej sytuacji.

 

POWROTY POEZJI NAD WILIĘ

https://www.lrt.lt/mediateka/irasas/2000124751/santara-laida-lenku-kalba-wanda-niedzialkowska-dobaczewska?fbclid=IwAR26eSBRAVaFxPk3259iFk7kXKiGYTg0HOwyQcF-F71DW7Etz39htxpUJac

Znalazłam audycję wileńską z moimi wspomnieniami, które zostały nagrane podczas spotkania „Maj nad Wilią" w 2018 roku - ciekawostka - 10 października 2020. Po dwóch latach i prowadzone przez inną redaktorkę.

Ważne, że w Wilnie pamiętają o Wandzie, to cieszy!

Dowiedziałam się również, że tegoroczny „Maj nad Wilią" odbędzie się jako listopadowy online, pod nazwą „Powroty poezji nad Wilię". Właśnie się rozpoczął - zgadnijcie z jaką datą? Oczywiście 23 listopada! Jak ich nie kochać!

Z mojego „Maju nad Wilią" powstał projekt „Magia Wilna", który realizowałam w Żninie i w Bydgoszczy, pozostały wspomnienia w postaci krótkich filmików z Nowego Pałacu w Ostromecku 

https://www.youtube.com/watch?v=jsndQDKsm5g&t=25s

https://www.youtube.com/watch?v=SksrweTaE2U&t=19s

https://www.youtube.com/watch?v=am8jGdT1MVs

 i filmik (prezentacja zdjęć) z mojego pobytu w Wilnie

Godzinny film, przygotowany przez Janka jest na You Tobe pod adresem:

https://www.youtube.com/watch?v=I8elGWrXl2g

cd. Jubileuszy Wandy

23 listopada ukazał się plakat ogłaszający Pierwszy Ogólnopolski Konkurs Literacki im. Wandy Dobaczewskiej zatytułowany „Na chwałę słońca.  Nasza Biblioteka Wojewódzka dotrzymała słowa!

z adnotacją:

KONKURS LITERACKI „Na chwałę słońca"
Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Bydgoszczy serdecznie zaprasza do udziału w I Ogólnopolskim Konkursie Literackim im. Wandy Dobaczewskiej „Na chwałę słońca”.
Konkurs ma na celu upamiętnienie twórczości Wandy Dobaczewskiej [właśc. Wandy Niedziałkowskiej-Dobaczewskiej], polskiej pisarki, poetki, publicystki, autorki sztuk dla teatrów kukiełkowych oraz animatorki kultury.
Konkurs zostanie przeprowadzony w dniach 23.11.2020 r. – 30.03.2021 r. włącznie.
Szczegółowe informacje można szukać na stronie:

https://biblioteka.bydgoszcz.pl/wydarzenia/i-ogolnopolski-konkurs-literacki-im-wandy-dobaczewskiej-na-chwale-slonca/

dokładne regulamin:

https://biblioteka.bydgoszcz.pl/wp-content/uploads/2020/11/Regulamin-I-Og%C3%B3lnopolskiego-Konkursu-Literackiego-im.-Wandy-Dobaczewskiej.pdf

Powiat Żniński, również wczoraj na swojej stronie dał informacje o konkursie:

Powiat Żniński i Szkoła Podstawowa im. Wandy Dobaczewskiej w Gąsawie serdecznie zapraszają do udziału w I Ogólnopolskim Konkursie Literackim im. Wandy Dobaczewskiej „Na chwałę słońca”.
Wydarzenie ma na celu upamiętnienie twórczości Wandy Dobaczewskiej, polskiej pisarki, poetki, publicystki, autorki sztuk dla teatrów kukiełkowych oraz animatorki kultury.
Konkurs trwa do 30.03.2021 r. a wszelkie dodatkowe informacje wraz z regulaminem można znaleźć na stronie internetowej https://biblioteka.bydgoszcz.pl/wydarzenia/i-ogolnopolski-konkurs-literacki-im-wandy-dobaczewskiej-na-chwale-slonca/

Rozstrzygnięcie konkursu, nad którym patronat honorowy objął Starosta Żniński nastąpi do 10 maja 2021 r.

Pozostaje tylko się cieszyć i ... brać do roboty

TOBIE WANDO

Dzisiaj mija 40. rocznica śmierci Wandy - mojej babuni. Znamienna to data, tym bardziej, że zbiega się ona z innymi ważnymi datami, rocznicami i jubileuszami. Dla mnie jest to dzień szczególnie ważny.

Od kilku miesięcy rozmawiałam z różnymi instytucjami kultury naszego województwa (i nie tylko), jak uczcić ten dzień i pamięć o tej nietuzinkowej kobiecie. Cieszę się, że podjęto kilka ciekawych inicjatyw. Ja dokładam swoje cegiełki w postaci wierszy. 

Tych już publikowanych i nowych.

Zacznę od  wierszy pałuckich, które prezentowałam 12 listopada tego roku, podczas wcześniej już zaplanowanego spotkania w Kawiarni Literackiej „Modraczek" w Bydgoszczy, które z przyczyn „epidemicznych" musiało się odbyć on-line. Już tutaj wspominałam o tym wyjątkowym, jubileuszowym dla Wandy roku. A co było dalej? Co kolejne listopadowe dni nam przyniosły?

Pierwszą miłą niespodzianką, która mnie spotkała w listopadzie, była „Antologia bajek, baśni, legend i opowiadań z zadaniami”, która dotarła z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Antologia, pod redakcją Anny Dunin-Dudkowskiej i Agnieszki Trześniewskiej-Nowak, jest książką przede wszystkim dla polskich dzieci mieszkających zagranicą, dla których język polski jest językiem obcym lub drugim. Antologia ta jest świetnym dowodem, że języka należy uczyć się przez kulturę, a kultury przez język. Cieszymy się, że została tam opublikowana również bajka Wandy „Złota studzienka”. Dobór bajek jest ciekawy i różnorodny. Myślę, że jest to cenna pozycja szczególnie dla nauczycieli języka polskiego i młodych czytelników. Publikacja ta może być świetną pomocą dydaktyczną.

Bardzo się cieszę, że została opublikowana właśnie w czterdziestą rocznicę śmierci Wandy i przypomina jej twórczość z okresu żnińskiego. Twórczość dla dzieci, która pozwoliła Babuni Wandzie zapomnieć o traumie wojennej jaką przeżyła w Ravensbruck.

I tu druga niespodzianka.

Wydawnictwo MIREKI z Krakowa zwróciło się z propozycją wznowienia wspomnień wojennych Wandy, które spisała i opublikowała w 1946 roku. Była to pierwsza powojenna publikacja spisana prawie „na gorąco”. Później ukazywały się już inne opracowania, wspomnienia z materiałami dokumentalnymi. Rozeszła się ta pozycja bardzo szybko i my, jako rodzina, nie wszyscy mieliśmy przyjemność mieć ją w swoich księgozbiorach. Osiągalna była tylko w nielicznych bibliotekach. 

Tak więc właśnie w listopadzie, w miesiącu w którym osiemdziesiąt lat temu nadano Wandzie Dobaczewskiej numer obozowy i czerwony trójkąt, książka w nowym wydaniu trafiła do czytelników.  Członkowie rodziny również dostali autorskie egzemplarze. Jest to radość tym większa, że jak piszę w jednym ze swoim wierszy: pięćdziesiąt gałęzi rozrasta się /a wiatr na nich gra jak na harfie / rozwiewa kolejne liście / kolejne wersy. Tak rodzina Wandy to już ponad pięćdziesiąt gałęzi

Nowa publikacja wzbogacona została przez wydawcę zdjęciami i innymi dokumentami, jak również relacją innych więźniarek (m.in. Wandy Kiedrzyńskiej). We wstępie, o kobiecym obozie koncentracyjnym, pisze Barbara Oratowska – kierownik Muzeum Martyrologii „Pod Zegarem” w Lublinie. O kobiecie z Ravensbrück, czyli o Wandzie Dobaczewskiej ja pozwoliłam sobie napisać, jako – wspomnienie wnuczki. 

Tak pisze o książce wydawca:

 

 KOBIETY Z RAVENSBRÜCK

 

Wstrząsająca relacja z Ravensbrück - najcięższego i najokrutniejszego nazistowskiego obozu dla kobiet

23 listopada 1940 r. Wanda Dobaczewska otrzymała czerwony trójkąt 

z literą P i numer obozowy 5068, które były odtąd jej nazwiskiem.

Udało się jej przeżyć ponad cztery lata piekła w najcięższym i najokrutniejszym obozie koncentracyjnym dla kobiet, w którym więźniarki bito, torturowano, zmuszano do niewolniczej pracy, głodzono, gazowane i rozstrzeliwano, dokonywano, w szczególności na Polkach, zbrodniczych eksperymentów medycznych.

W żadnym innym miejscu naziści tak nie upadlali kobiet.

„Kobiety z Ravensbrück” to nie tylko katalog popełnianych tu okrucieństw i zbrodni lecz również opis heroizmu, nadludzkiej nieustępliwości i wyjątkowej siły ducha, które pozwoliły te bestialstwa przetrwać i dać wyjątkowe świadectwo- relacje z piekła spisaną zaraz po oswobodzeniu obozu.

Pierwsze wydanie, dla nas już archiwalne, zostanie wymowną pamiątką. Tym bardziej, że dopiero po latach, dzięki dociekliwości Barbary Filipiak, która zbierając materiały do biografii „Wanda Niedziałkowska-Dobaczewska. Droga do Żnina", wydanej przez Miejską i Powiatową Bibliotekę Publiczną w Żninie (2017r.), zdobyła datę zaewidencjonowania Wandy w obozie Ravensbrück na dzień 23 listopada 1940 roku. Tak więc niedoszły „wyrok śmierci" został przedłużony o całe czterdzieści lat. Wanda zmarła tego samego dnia (23 listopada), tylko czterdzieści lat później. Czterdzieści lat, które mogła poświęcić wnukom i dalej pisać, tak jak robiła to już przed wojną, tylko w trochę innych, trudniejszych dla niej okolicznościach.

A po osiemdziesięciu latach od tego okrutnego wydarzenia, ukazało się kolejne wydanie „Kobiet z Ravensbrück". Tak więc dzień 23 listopada ma dla nas, dla rodziny wymowne znaczenie.

 

 

Z dala od ludzi

CIEŃ

Ciało zmienia się w krzyż
wiatr pomiata
w pogoni
sypie się świat

Twarze odbite
w oknach tramwajów
nie zawsze odmierzają
oddechy miłością

Tęsknię za swoim cieniem

                    HD-S

Jest to trudne. Już tyle dni słyszę znajomych i przyjaciół tylko przez telefon i on-line. Moja droga to: góra i dół, dół i góra.

Zaczynamy żyć zupełnie w wirtualnym świecie. Dobrze, że chociaż możemy wychodzić na spacery.

Co z tego wyjdzie?

Pierwsze spotkanie on-line w kawiarni literackiej Domu Kultury „Modraczek", które jak zwykle poprowadziła (a właściwie wprowadziła) szefowa - Basia Jendrzejewska. Bywalcy skrytykowali jednak, że stanowczo za krótkie. Dla tych z „niedosytem" posłałam linki do moich audiobooków.

https://www.facebook.com/KAWIARNIA-LITERACKA-domu-kultury-Modraczek-254853577900017

https://soundcloud.com/audiobooki-okatika

można obejrzeć, posłuchać i samemu ocenić

Chyba musimy przestawiać się na wirtualną przestrzeń. Jednak „żywych" słuchaczy nic nie zastąpi. Przypomniało mi się spotkanie sprzed siedmiu laty w „Modraczku".

Listopadowe klimaty